AES256 (Asymmetric Key Algorithm)

AES-256 is de variant met een 256-bit sleutel van de Advanced Encryption Standard, een symmetrisch blockcipher-algoritme dat het Amerikaanse National Institute of Standards and Technology in 2001 standaardiseerde (FIPS 197) als opvolger van het verouderde DES. In tegenstelling tot een asymmetric key algorithm, dat werkt met een wiskundig gekoppeld publiek en privaat sleutelpaar, versleutelt en ontsleutelt AES-256 met één gedeelde geheime sleutel, waardoor het veel sneller en goedkoper draait op gewone hardware.

Het algoritme verwerkt data in vaste blokken van 128 bit via 14 ronden van substitutie, rijverschuiving, kolommenmenging en sleutelmenging, waarbij de oorspronkelijke 256-bit sleutel via het Rijndael-sleutelschema wordt uitgebreid tot een reeks rondesleutels. Met 2^256 mogelijke sleutels wordt het brute-forcen van AES-256 als rekenkundig onhaalbaar beschouwd, zelfs voor grootschalige aanvallers, wat verklaart waarom het de basis symmetrische cipher blijft in de Commercial National Security Algorithm Suite van de NSA en in de meeste overheids- en banksystemen.

In crypto staat AES-256 zelden op zichzelf. Wallet-software gebruikt het vaak om een private key of seed phrase versleuteld op een apparaat op te slaan, terwijl protocollen zoals TLS het combineren met een asymmetrische handshake: RSA- of elliptic-curve key pairs onderhandelen over een tijdelijke gedeelde sleutel, waarna AES-256 het zware werk doet van het versleutelen van het eigenlijke sessieverkeer. Deze combinatie verenigt de sterke sleuteldistributie van asymmetrische cryptografie met de snelheid van symmetrische versleuteling.

AES-256 mag niet worden verward met hashing-algoritmen zoals SHA-256, die een vaste 'vingerafdruk' van data produceren en niet kunnen worden teruggedraaid naar de oorspronkelijke input; AES is juist omkeerbaar, mits je de juiste sleutel hebt.