Wat is Ethereum?

De Ethereum blockchain ging live op 30 juli 2015. Ethereum bestaat uit één blockchain waar zowel de eigen transacties (ether) als die van talloze andere coins (tokens) worden vastgelegd. Waar Bitcoin zich vooral richt op betalingen en waarde-opslag, richt Ethereum zich meer op zogeheten “smart contracts”. De programmeertaal van Ethereum is zo opgezet dat programmeurs hun eigen programma’s kunnen schrijven op basis van de Ethereum blockchain. Dit betekent dat je geen eigen blockchain hoeft te bouwen als je blockchaintechnologie wilt gebruiken; je kunt gewoon de Ethereum blockchain inzetten. Daardoor is Ethereum de basis geworden voor duizenden gedecentraliseerde applicaties, van financiële diensten tot gaming en digitale kunst.

De geschiedenis van Ethereum

Het Ethereum-project ging eind 2013 van start. Ethereum werd ontwikkeld door onderzoeker en programmeur Vitalik Buterin. Het budget voor de ontwikkeling werd in juli en augustus 2014 opgehaald via een Initial Coin Offering (ICO). Tijdens die ICO werden 11,9 miljoen ether coins verkocht, ongeveer 13% van het totale aantal ether coins. Op 30 juli 2015 ging de Ethereum blockchain live.

In 2016 vond, na het falen van het DAO-project, een hard fork plaats. Die fork bracht de huidige versie van Ethereum voort en zette de oude versie voort onder de naam Ethereum Classic. De prijs van één ether lag tijdens de ICO rond de $0,30. Sindsdien is Ethereum enorm gegroeid en bereikte een all-time high boven $4.800 in november 2021.

De Merge: Ethereum’s overgang naar Proof of Stake

Op 15 september 2022 voltooide Ethereum een van de belangrijkste upgrades in de geschiedenis van blockchain: The Merge. Bij deze overgang stapte Ethereum van een Proof of Work consensusmechanisme (vergelijkbaar met Bitcoin) over naar Proof of Stake. De upgrade verlaagde het energieverbruik van Ethereum met ongeveer 99,95% en pakte daarmee een van de grootste kritiekpunten op blockchaintechnologie aan.

Onder Proof of Stake wordt het netwerk beveiligd door validators die hun ETH als onderpand staken, in plaats van miners die complexe wiskundige puzzels oplossen. Deze wijziging maakte Ethereum niet alleen milieuvriendelijker, maar legde ook de basis voor toekomstige schaalverbeteringen.

In april 2023 werd de Shanghai-upgrade (ook wel Shapella genoemd) geïmplementeerd, waardoor validators voor het eerst hun gestakete ETH konden opnemen. Daarmee was de overgang naar een volledig functionerend Proof of Stake-systeem voltooid.

Toepassingen van Ethereum

De smart contract-functionaliteit van Ethereum heeft een omvangrijk ecosysteem van gedecentraliseerde applicaties (dApps) mogelijk gemaakt. De blockchain maakt het mogelijk bindende afspraken tussen partijen te maken zonder tussenkomst van intermediairs zoals banken, notarissen of andere derde partijen.

Met de Ethereum blockchain kunnen contracten met elkaar uitgewisseld worden. Deze contracten hoeven niet meer fysiek opgesteld en ondertekend te worden, maar kunnen automatisch via de blockchain worden uitgevoerd. Daardoor kan betrouwbare informatie sneller, veiliger en goedkoper worden overgedragen dan via traditionele methoden.

Een paar voorbeelden van sectoren waar Ethereum-projecten een grote impact hebben:

• Decentralized exchanges (Uniswap)
• Lenen en uitlenen (Aave)
• Liquid staking (Lido)
• Gaming en virtuele werelden (The Sandbox)
• Digitale verzamelobjecten en kunst (OpenSea)

Dit zijn slechts enkele voorbeelden uit een veel groter ecosysteem. In principe kan elke applicatie die baat heeft bij transparantie, onveranderlijkheid en trustless uitvoering op Ethereum gebouwd worden.

Decentralized Finance (DeFi)

Een van de meest transformerende toepassingen op Ethereum is Decentralized Finance, oftewel DeFi. DeFi verwijst naar financiële diensten die zonder traditionele intermediairs zoals banken werken; in plaats daarvan worden smart contracts gebruikt voor lenen, uitlenen, handelen en rente verdienen op crypto-activa.

Het DeFi-ecosysteem op Ethereum omvat decentralized exchanges waar gebruikers tokens direct vanuit hun wallet kunnen swappen, lending-protocollen waar gebruikers rente kunnen verdienen of leningen kunnen afsluiten met crypto als onderpand, en yield farming-mogelijkheden. Op het hoogtepunt bereikte de total value locked (TVL) in Ethereum DeFi-protocollen meer dan $100 miljard.

De introductie van EIP-1559 in augustus 2021 veranderde hoe transactiekosten op Ethereum werken. Een deel van elke transactiekost wordt nu verbrand (permanent uit de circulatie gehaald), waardoor ETH deflatoir kan zijn tijdens periodes van hoge netwerkactiviteit.

NFT’s en digitaal eigendom

Non-Fungible Tokens (NFT’s) werden een van de doorbraaktoepassingen van Ethereum. Anders dan reguliere tokens, waar elke eenheid identiek is (fungible), zijn NFT’s unieke digitale assets die eigendom kunnen representeren van kunst, muziek, verzamelobjecten, virtueel vastgoed en meer.

Ethereum introduceerde de ERC-721-standaard voor NFT’s, gevolgd door ERC-1155 die zowel fungible als non-fungible tokens in één contract mogelijk maakt. Deze standaarden maakten de explosie van digitale kunstverkopen, profielfoto-collecties en gaming-assets mogelijk die de cryptoboom van 2021-2022 grotendeels bepaalden.

Hoewel de NFT-markt is afgekoeld vanaf de piek, vindt de technologie nog steeds toepassing in ticketing, identiteitsverificatie en het aantonen van eigendom van zowel digitale als fysieke activa.

Layer 2 schaaloplossingen

Om de schaalbaarheidsuitdagingen en hoge transactiekosten van Ethereum tijdens piekvraag aan te pakken, zijn Layer 2 (L2)-oplossingen opgekomen. Dit zijn aparte netwerken die transacties buiten de hoofdketen van Ethereum verwerken en daarbij de beveiliging van Ethereum behouden.

Populaire Layer 2-oplossingen zijn Arbitrum en Optimism (optimistic rollups), Base (ontwikkeld door Coinbase), en zkSync en StarkNet (zero-knowledge proofs). Deze netwerken kunnen transacties veel sneller en goedkoper verwerken dan het Ethereum-mainnet, waardoor het ecosysteem voor dagelijkse gebruikers toegankelijker wordt.

Layer 2-oplossingen zijn essentiële infrastructuur voor Ethereum geworden en verwerken een groot deel van het totale transactievolume, terwijl ze hun proofs terug afwikkelen op de hoofdketen.

Ethereum staken

Sinds The Merge kunnen Ethereum-houders meehelpen het netwerk te beveiligen via staking. Validators moeten 32 ETH staken om een eigen validator-node te draaien en verdienen beloningen voor het verwerken van transacties en het aanmaken van nieuwe blocks.

Voor wie geen 32 ETH heeft of de technische expertise mist om een validator te draaien, bieden liquid staking-diensten zoals Lido de mogelijkheid om elk bedrag te staken en in ruil een liquid token te ontvangen (zoals stETH). Dit token kan worden gebruikt in DeFi-applicaties terwijl je nog steeds staking-beloningen verdient.

Staking-rendementen variëren afhankelijk van de netwerkactiviteit, maar bieden ETH-houders een manier om passief inkomen te verdienen en tegelijk bij te dragen aan de netwerkbeveiliging.

Gas fees

Elke transactie op Ethereum vereist “gas”, een vergoeding die aan validators wordt betaald voor het verwerken en valideren van de transactie. Gas fees fluctueren afhankelijk van de netwerkvraag: in drukke periodes kunnen ze fors stijgen, terwijl rustigere periodes veel lagere kosten kennen.

EIP-1559 introduceerde een basisfee die zich automatisch aanpast aan de netwerkdrukte, plus een optionele priority fee (fooi) om snellere verwerking te stimuleren. De basisfee wordt verbrand, terwijl de priority fee naar de validators gaat.

Voor gebruikers die lagere kosten zoeken, bieden Layer 2-oplossingen drastisch lagere kosten met behoud van Ethereum’s beveiliging. Veel alledaagse DeFi- en NFT-activiteiten zijn naar deze netwerken verhuisd.

Het Ethereum-protocol

Het Ethereum-netwerk gebruikt nu het Proof of Stake consensusmechanisme. Validators staken ETH als onderpand en worden willekeurig geselecteerd om nieuwe blocks voor te stellen en te attesteren. Oneerlijk gedrag leidt tot “slashing”: het verlies van een deel of alle gestakete ETH.

Dit systeem is veel energiezuiniger dan het vorige Proof of Work-mechanisme en maakt grotere decentralisatie mogelijk, omdat het draaien van een validator aanzienlijk minder gespecialiseerde hardware vereist dan mining.

Ethereum’s positie in het crypto-ecosysteem

Ethereum is de op één na grootste cryptocurrency naar marktkapitalisatie en het dominante platform voor smart contracts. Het herbergt de grootste developer-community in crypto en het merendeel van de gedecentraliseerde applicaties gemeten naar total value locked.

Hoewel concurrerende Layer 1-blockchains zoals Solana, Avalanche en andere zijn opgekomen, behoudt Ethereum zijn positie dankzij netwerkeffecten, beveiliging en decentralisatie. Het ecosysteem blijft zich ontwikkelen met aanhoudende upgrades gericht op schaalbaarheid en lagere kosten.

In mei 2024 keurde de Amerikaanse Securities and Exchange Commission spot Ethereum-ETF’s goed, na eerder dat jaar de Bitcoin-ETF’s te hebben goedgekeurd. Dat opende de deur voor traditionele beleggers om via een gangbare brokerage-account exposure naar Ethereum te krijgen.

Regelgevend landschap

De juridische status van Ethereum is onderwerp van voortdurende discussie. In de Verenigde Staten hebben toezichthouders gedebatteerd of ETH moet worden geclassificeerd als security of commodity, met gevolgen voor de manier waarop het verhandeld en aangeboden mag worden.

De goedkeuring van Ethereum-ETF’s bracht enige regulatoire duidelijkheid over het activum zelf, al krijgt het bredere DeFi-ecosysteem op Ethereum nog steeds intensief toezicht. Het MiCA-raamwerk van de Europese Unie biedt een meer omvattende regelgevende structuur voor crypto-activa, inclusief Ethereum.

Begrip van lokale regelgeving is belangrijk voordat je investeert in of gebruikmaakt van Ethereum-diensten, aangezien de regels per jurisdictie sterk verschillen.

Waar kun je Ethereum kopen?

Voordat je Ethereum kunt kopen, moet je eerst een plek hebben waar je je ether coins kunt opbergen. Zonder Ethereum-wallet heb je geen adres om je gekochte coins naartoe te sturen. In een Ethereum-wallet kun je niet alleen Ethereum opslaan, maar ook duizenden andere Ethereum-gebaseerde tokens (ERC-20 tokens, NFT’s, enz.).

Een wallet kan op verschillende manieren worden aangemaakt:

• Op een cryptocurrency exchange (Binance, Kraken, enz.)
• Door software op je computer te installeren
• Door een browser wallet te gebruiken zoals MetaMask
• Door een hardware wallet aan te schaffen (bijvoorbeeld een Ledger Nano S of een Trezor)

Voor maximale veiligheid en daadwerkelijk eigendom van je Ethereum wordt aangeraden om een hardware wallet of een self-custody software wallet te gebruiken waarbij jij de private keys beheert. Onthoud het cryptogezegde: “Not your keys, not your coins.”

Nu je een plek hebt waar je Ether kunt opslaan, kun je het op verschillende plekken kopen:

• Op een cryptocurrency exchange
• Bij een online broker
• Bij een cryptocurrency-ATM (locaties vind je op: coinatmradar.com)
• Via een Ethereum-ETF in je brokerage-account (voor exposure zonder daadwerkelijk ETH aan te houden)