Een whitepaper is het oprichtingsdocument, zowel technisch als zakelijk, dat een cryptoproject publiceert om uit te leggen wat het bouwt, hoe de technologie werkt en waarom de token bestaat. Naast de basispitch die in een korte samenvatting staat, behandelt een volledige whitepaper doorgaans het probleem dat het project oplost, de technische architectuur, de tokenomics (aanbod, distributie, vesting en nut), het team erachter en een roadmap voor toekomstige ontwikkeling.
Het genre gaat terug op Bitcoins eigen oprichtingstekst, "Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System", gepubliceerd door de pseudonieme Satoshi Nakamoto in oktober 2008. Dat negen pagina's tellende document beschreef hoe een gedecentraliseerd netwerk transacties kon afwikkelen zonder banken, en het zette de standaard waar duizenden latere projecten zich naar hebben gemodelleerd, variërend van eenpagina-samenvattingen tot dichte, van voetnoten voorziene yellow paper-achtige specificaties.
Tijdens de Initial Coin Offering-hausse dienden whitepapers ook als fondsenwervingspitch, wat regelgevende aandacht trok. Toezichthouders zoals de Amerikaanse SEC hebben nooit een goedgekeurde sjabloon uitgegeven; in plaats daarvan beoordelen ze of de beloofde rendementen van een token maken dat het als effect (security) kwalificeert. Het Europese MiCA-kader ging verder en verplicht uitgevers om een formele whitepaper bij de toezichthouder in te dienen voordat een token publiekelijk wordt aangeboden.
Omdat whitepapers door het project zelf worden geschreven, doen lezers er goed aan de claims te zien als startpunt voor eigen onderzoek in plaats van als geverifieerd feit, en de gestelde plannen te vergelijken met daadwerkelijke code, audits en gerealiseerde mijlpalen in de loop van de tijd.