Liquidation

Liquidatie is het gedwongen sluiten van een positie wanneer de resterende margin van een trader, of het resterende onderpand van een DeFi-lener, de onderliggende verplichting niet langer kan dekken. Exchanges en leenprotocollen zien het als een noodmechanisme: in plaats van verliezen te laten uitgroeien tot een schuld die de trader niet kan terugbetalen, grijpt het systeem automatisch in om de positie te sluiten en de solvabiliteit van het platform te beschermen.

Op zowel centrale als gedecentraliseerde derivatenexchanges volgt een liquidatie-engine elke open positie ten opzichte van een mark price, een manipulatiebestendige referentieprijs die uit meerdere markten wordt samengesteld in plaats van de laatste transactie op één venue. Zodra het eigen vermogen daalt tot de maintenance margin drempel, wordt de positie tegen de best beschikbare prijs gesloten en keert het eventuele restsaldo, na kosten, terug naar de trader. Beweegt de markt te snel voor een ordelijke sluiting, dan vangt een insurance fund het tekort op; in extreme gevallen grijpen exchanges naar auto-deleveraging, waarbij winstgevende posities van andere traders worden ingekort om het systeem solvabel te houden. Hoe hoger de leverage, hoe dichter dit triggerpunt bij de instapprijs ligt, waardoor een bescheiden ongunstige beweging al genoeg kan zijn om een sterk gehefboomde trade weg te vagen.

DeFi-lending werkt op vergelijkbare wijze, maar zonder centrale beheerder. Protocollen zoals Aave berekenen een health factor op basis van de waarde van het onderpand, de geleende waarde en een liquidatiedrempel; zodra deze onder de 1 zakt, kan iedereen permissionless een deel van de schuld aflossen en het onderpand van de lener claimen, plus een bonus van doorgaans 5 tot 15 procent afhankelijk van het activum. Foutieve oracle-prijsfeeds hebben af en toe onnodige of verkeerd geprijsde liquidaties veroorzaakt, waardoor protocollen soms met bad debt bleven zitten omdat het onderpand niet snel genoeg verkocht kon worden om de lening te dekken.

In scherp dalende markten kunnen veel gelijktijdige liquidaties elkaar versterken: elke gedwongen verkoop drukt de prijs verder omlaag en triggert de volgende ronde. Traders beperken dit risico met minder leverage, een grotere marginbuffer, of een stop-loss order die een positie sluit voordat liquidatie wordt bereikt.