Waar de meeste cryptocurrencies een technische roadmap presenteren, verkoopt een memecoin een grap, een afbeelding of een stukje internetcultuur, en laat het enthousiasme van een community de rest doen. Bijna geen enkele heeft een whitepaper met een productbeschrijving; de "utility" is meestal de community zelf, opgebouwd rond een gedeelde in-joke die zich via social media verspreidt.
Het genre begon met Dogecoin in 2013, gelanceerd als parodie op de speculatieve altcoin-gekte van die tijd, met gebruik van de Shiba Inu "Doge"-meme. Jarenlang bleef het een curiositeit, tot 2021, toen tweets van beroemdheden en retail-tradingapps het omvormden tot een asset met een marktkapitalisatie van miljarden. Die cyclus bewees dat een grapcoin een serieuze marktkapitalisatie kon bereiken, en duizenden imitators volgden, met name Shiba Inu, dat een eigen decentralized exchange en Layer-2-netwerk opbouwde om er duurzamer uit te zien.
Het aanmaken van moderne memecoins is bijna frictieloos geworden. Launchpads op Solana, met name pump.fun, laten iedereen binnen enkele minuten een nieuw token lanceren, zonder programmeerkennis en voor minimale kosten, wat verklaart waarom er dagelijks duizenden nieuwe memecoins verschijnen. De overgrote meerderheid krijgt nooit handelsvolume na de eerste dag en verdwijnt in waardeloosheid; onafhankelijk onderzoek schat het faalpercentage boven de 95%.
Omdat prijzen bewegen op sentiment in plaats van winstcijfers of adoptiecijfers, zijn memecoins uitzonderlijk volatiel en kwetsbaar voor gecoördineerde pump-and-dump-schema's, insider-pre-mines en abrupte liquiditeitsonttrekking door vroege houders. Aankoopbeslissingen worden vaak gedreven door FOMO in plaats van analyse. Een klein aantal memecoins is uitgegroeid tot grote, liquide assets, maar de categorie als geheel blijft een van de risicovolste hoeken van de cryptomarkt.