RSI behoort tot een groep charttools die momentum-oscillatoren worden genoemd, berekend door de gemiddelde omvang van de recente opwaartse bewegingen van een coin te vergelijken met de gemiddelde neerwaartse bewegingen over een gekozen periode, vrijwel altijd 14 periodes op een gegeven tijdsframe. Het resultaat wordt weergegeven als één lijn die schommelt tussen 0 en 100, waardoor traders in één oogopslag kunnen zien of koop- of verkoopdruk recent de overhand had.
De indicator werd bedacht door de van werktuigbouwkundige tot commodity-trader omgeschoolde J. Welles Wilder Jr., die hem introduceerde in zijn boek uit 1978, New Concepts in Technical Trading Systems, samen met andere tools zoals de Average True Range en de Parabolic SAR. Hij dateert van decennia vóór crypto, maar is een vast onderdeel geworden van technische analyse op exchanges en charting-platforms, omdat hij op dezelfde manier werkt op elke liquide, actief verhandelde markt.
Naast de basisdrempels van 70/30 voor overbought en oversold letten traders op RSI-divergentie: wanneer de prijs een nieuwe high of low neerzet die de RSI-lijn niet bevestigt, kan dat wijzen op afnemend momentum vlak vóór een omkering. Omdat cryptoassets volatiel zijn en tijdens sterke trends langdurig boven 70 of onder 30 kunnen blijven hangen, verruimen veel traders hun drempels naar 80/20 of eisen ze bevestiging via volume of een tweede indicator zoals MACD voordat ze handelen.
RSI is een vertragend, op historische data gebaseerd signaal, geen voorspelling, dus werkt het het beste in combinatie met steun- en weerstandsniveaus en ander bevestigend bewijs in plaats van geïsoleerd te worden gebruikt.