Belangrijkste punten
- Elke Bitcoin-transactie vereist een input, output en cryptografische sleutels om geldig te zijn en permanent te worden vastgelegd op de blockchain.
- De bevestigingstijd is doorgaans 10 tot 20 minuten, maar netwerkbelasting, het aantal miners en transactiekosten bepalen hoe snel jouw transactie wordt verwerkt.
- Elke transactie krijgt een unieke transactie-ID waarmee je op een block explorer de status, afzender, ontvanger en het aantal bevestigingen kunt controleren.
In dit artikel
Bitcoin is een type cryptocurrency ontwikkeld door een persoon (of groep mensen) onder het pseudoniem Satoshi Nakamoto. Het begon in 2009 en is volledig gedecentraliseerd. Satoshi wilde de controle van financiële elites over geld wegnemen en die in handen van gewone mensen leggen. In dit artikel lees je hoe Bitcoin-transacties werken.
Hoe werkt een Bitcoin-transactie?
Een Bitcoin-transactie is het overmaken van een bepaald bedrag aan Bitcoin van de ene wallet naar de andere. Het lijkt op een betaling met door een bank uitgegeven geld. Toch is het niet zo eenvoudig als het klinkt.
Voor een geldige en betrouwbare Bitcoin-transactie zijn een input, bedrag en output vereist. De input is de oorsprong van het bedrag. De output is de eindbestemming. Afhankelijk van de twee partijen kunnen er meerdere inputs en outputs zijn.
Naast deze drie componenten zijn ook publieke en private sleutels nodig. Een publieke sleutel is een Bitcoin-adres dat specifiek is voor een Bitcoin wallet. Het wordt ook wel een seed genoemd en wordt gebruikt om een transactie te ondertekenen en te autoriseren. De publieke sleutel bewijst ook dat het bedrag afkomstig is van de eigenaar en van niemand anders. Het is tevens een beveiligingsmaatregel die voorkomt dat iemand de transactie achteraf aanpast.
Een private sleutel heeft meer te maken met het uitgeven van Bitcoin. Het is een vertrouwelijke numerieke reeks die nodig is om een bepaald bedrag aan Bitcoin uit te geven.
Zodra je een transactie aanmaakt, komt deze in een wachtrij terecht die de mempool wordt genoemd, samen met alle onbevestigde transacties van andere blockchain-gebruikers. Het duurt een bepaalde tijd voordat de transactie wordt verwerkt. De transactie wordt bevestigd via mining. Dit is het proces waarbij de transactie wordt toegevoegd aan de blockchain of het publieke grootboek. Iedereen kan de voltooide en geverifieerde Bitcoin-transacties inzien voor transparantie, omdat elke transactie een uniek transactie-ID heeft.
Nakamoto initieerde de eerste Bitcoin-transactie. De maker van Bitcoin stuurde Hal Finney 10 Bitcoin toen hij de Bitcoin-software downloadde bij de release. Laszlo Hanyecz deed de eerste commerciële Bitcoin-transactie in 2010. Hij kocht twee pizza’s voor 10.000 Bitcoin.
Hoe lang duurt een Bitcoin-transactie?

De gebruikelijke transactietijd voor het overmaken van Bitcoin van de ene naar de andere wallet bedraagt ongeveer 10 tot 20 minuten. Verschillende factoren kunnen de doorlooptijd echter verlengen.
De eerste factor is de belasting op het Bitcoin-netwerk. Die belasting verwijst naar het aantal transacties dat wordt verwerkt. Hoe hoger dat aantal, hoe hoger de netwerkactiviteit en hoe langer de bevestigingstijd. De netwerkbelasting hangt samen met de tweede factor: het aantal miners. Er is een beperkt aantal miners om een groot aantal transacties te verwerken en te bevestigen.
Een andere factor is het bedrag aan Bitcoin in de transactie. Als iemand een aanzienlijk bedrag verstuurt, doorloopt de transactie meerdere bevestigingen. Een peer-to-peer transactie vereist altijd één bevestiging, maar exchanges wachten doorgaans op meerdere bevestigingen voordat ze het bedrag bijschrijven op de rekening.
De laatste factor zijn de transactiekosten. Transacties met hoge kosten krijgen prioriteit. Transacties met weinig of geen kosten belanden onderaan de lijst. Dit is de voornaamste oorzaak van vertragingen bij bevestigingen.
Voor vrijwel directe Bitcoin-betalingen is er het Lightning Network, een laag-2-protocol bovenop Bitcoin. Het routeert betalingen via off-chain betalingskanalen, wat snelle en goedkope transacties mogelijk maakt. Verrekening met de Bitcoin-blockchain vindt plaats wanneer een kanaal wordt gesloten.
Transactiekosten uitgelegd
Het valideren en bevestigen van elke Bitcoin-transactie is de taak van de miners die Bitcoin “minen”. Miners brengen nieuwe Bitcoins in omloop en registreren deze in het publieke grootboek. Door middel van transactiekosten kunnen mensen de bevestigingstijd versnellen. Deze kosten zijn de vergoeding voor de miners.
De omvang van de transactie in kilobytes bepaalt de transactiekosten, niet de waarde van de transactie in Bitcoin. De formule achter de berekening bevat diverse factoren. Sommige Bitcoin wallet-platforms voegen de kosten automatisch toe aan elke transactie. Als je transacties zelf aanmaakt, kun je de kosten handmatig invoeren. Baseer dit op de grootte van je transactie in kilobytes.
Houd er rekening mee dat kosten niet verplicht zijn, maar als ze te laag zijn, is de kans groot dat je transactie uit de mempool valt. De standaard vervaltijd (-mempoolexpiry) is twee weken. Hoewel miners deze instelling kunnen aanpassen, is de kans klein dat een transactie die al een paar dagen onbevestigd is, alsnog wordt opgepikt. Stel de kosten daarom van tevoren hoog genoeg in.
Als je transactie vastloopt, kun je deze mogelijk vervangen door een nieuwe met hogere kosten. Deze functie heet Replace-By-Fee (RBF) en stelt je in staat dezelfde transactie opnieuw in te dienen met een hogere vergoeding, zodat deze eerder in de wachtrij terechtkomt. Niet alle wallets ondersteunen RBF, dus raadpleeg de documentatie van je wallet voordat je hierop vertrouwt.
Hoeveel bevestigingen heeft een Bitcoin-transactie nodig?
Een bevestiging vindt plaats telkens wanneer er een nieuw blok aan de blockchain wordt toegevoegd bovenop het blok dat jouw transactie bevat. Hoe meer bevestigingen een transactie heeft, hoe moeilijker het wordt om deze terug te draaien.
Het benodigde aantal bevestigingen hangt af van de context:
- 1 bevestiging: voldoende voor de meeste peer-to-peer overschrijvingen
- 3 bevestigingen: het minimum dat de meeste crypto-exchanges accepteren voordat ze een rekening bijschrijven
- 6 bevestigingen: de algemeen geaccepteerde standaard om een transactie als onomkeerbaar te beschouwen
- Meer dan 6: soms vereist voor zeer grote overschrijvingen of institutionele transacties
Elk blok op het Bitcoin-netwerk duurt ongeveer 10 minuten om te minen, dus 6 bevestigingen duren ongeveer 60 minuten. Daarom kunnen grote Bitcoin-overboekingen meer dan een uur in beslag nemen.
Wat kan ik doen met het transactie-ID?
Elke Bitcoin-transactie genereert een unieke identificator, ook wel transactie-ID genoemd. Deze identificator is 32 bytes lang oftewel 64 hexadecimale tekens. Het wordt gebruikt om de informatie in de transactie te bevestigen zonder vertrouwelijke gegevens bloot te geven. Het wordt ook wel een hash genoemd: een reeks alfanumerieke tekens.
Een Bitcoin-transactie is doorzoekbaar via de Bitcoin explorer met behulp van het transactie-ID. Door ernaar te zoeken, kan een persoon de volgende informatie achterhalen:
- Verzonden bedrag
- Transactiedatum
- Verzend- en ontvangstadres
- Aantal netwerkbevestigingen van de transactie
De hash is ook handig wanneer iemand geld naar het verkeerde adres heeft gestuurd. Hoewel het een lange kans is, kan het transactie-ID helpen bij het traceren van het verzonden bedrag.
Transacties met Bitcoin lijken op het overmaken van geld van de ene bankrekening naar de andere. Toch zijn Bitcoin-transacties complexer dan ze op het eerste gezicht lijken. Inzicht in transactiecomponenten, kosten, bevestigingen en het transactie-ID helpt je soepel en met vertrouwen te transacteren.
Blijf voorop in crypto