English 
Nederlands 
Deutsch Een decentralized exchange (DEX) vervangt de matching engine van een traditionele exchange door zelfuitvoerende code, waardoor traders tokens rechtstreeks vanuit hun eigen wallet kunnen swappen in plaats van geld te storten bij een bedrijf.
De meeste DEXs draaien op een automated market maker model: in plaats van kopers en verkopers te matchen in een orderboek, worden trades geprijsd tegen liquidity pools die worden gevuld door andere gebruikers, die daarvoor een deel van de handelsfees ontvangen. Uniswap, PancakeSwap en vergelijkbare protocollen maakten dit ontwerp populair omdat er geen centrale operator nodig is en het ook goed werkt op blockchains met beperkte doorvoersnelheid. Naarmate snellere chains en layer-2 netwerken opkwamen, brachten sommige platforms orderboek-achtige handel volledig on-chain, en aggregators routeren nu een enkele swap over tientallen pools om de beste beschikbare prijs te vinden.
Omdat trades rechtstreeks op de blockchain worden afgewikkeld in plaats van in de interne database van een bedrijf, is een DEX doorgaans langzamer en kan deze hogere netwerkkosten met zich meebrengen dan een centralized exchange. Daar staat tegenover dat gebruikers nooit de custody over hun assets uit handen geven, en er geen aanmeldformulier, KYC-check of opnamelimiet tussen een wallet en de markt staat. Dit self-custody model staat centraal in DeFi, maar het legt de verantwoordelijkheid bij de gebruiker: een verloren seed phrase, een gebrekkig smart contract, of een dun gevulde pool die slippage veroorzaakt, kan door geen enkele klantenservice worden teruggedraaid.
Liquidity providers lopen een eigen risico, bekend als impermanent loss, wanneer de prijzen van gepoolde tokens uit elkaar bewegen. Ondanks deze afwegingen is het handelsvolume op DEXs uitgegroeid tot een significant deel van de totale crypto-activiteit, vooral gedreven door een handvol dominante AMM-protocollen.
