Zero Confirmation Transaction

Een zero confirmation transaction, vaak "0-conf" genoemd, bevindt zich in het korte tijdvak nadat een verzender een betaling heeft uitgezonden, maar voordat een miner deze in een block heeft opgenomen. Nodes in het netwerk relayen de transactie en houden haar in hun mempool, waar wallets en block explorers haar als pending tonen, maar die zichtbaarheid is niet definitief: er is nog geen proof-of-work verricht om de transactie in het gedeelde grootboek vast te leggen, dus het netwerk heeft nog niet echt bevestigd dat de coins zijn verplaatst.

De aantrekkingskracht van het accepteren van 0-conf is snelheid. Wachten op zelfs maar één bevestiging op Bitcoin duurt gemiddeld ongeveer tien minuten, en verkopers van koffie, boodschappen of andere goedkope goederen behandelden een onbevestigde transactie van oudsher als voldoende, in de veronderstelling dat een aanval hen meer zou kosten dan de opbrengst. Die inschatting berust erop dat ontvangende nodes maar één versie van de transactie zien. Als een oneerlijke verzender een conflicterende transactie uitzendt die dezelfde coins ergens anders naartoe stuurt, wint welke versie een miner ook bevestigt, en verdwijnt de andere, waardoor de verkoper wordt blootgesteld aan klassieke double spending.

Dit risico nam sterk toe nadat Bitcoin Core 28.0, uitgebracht in oktober 2024, volledige Replace-by-Fee tot standaard mempool-beleid maakte. Voorheen konden alleen transacties die expliciet RBF signaleerden worden fee-bumped en geannuleerd; volledige RBF laat elke onbevestigde transactie vervangen door een versie met een hogere fee, ongeacht signalering, waardoor een kwaadwillige double-spend veel makkelijker uitvoerbaar wordt. De meeste exchanges en betalingsverwerkers vereisen nu minstens één bevestiging, en reserveren tolerantie voor 0-conf voor verwaarloosbare bedragen of vertrouwde tegenpartijen, zoals overboekingen tussen de eigen wallets van een gebruiker.

Voor werkelijk instant betalingen met laag risico heeft het Lightning Network 0-conf grotendeels vervangen als voorkeursoplossing: het verrekent overdrachten off-chain binnen betaalkanalen in plaats van te gokken op een onbevestigde mempool-vermelding.