Consensus is de verzameling regels waarmee een blockchain duizenden onafhankelijke computers, die elkaar niet vertrouwen, laat instemmen met één gedeelde transactiegeschiedenis, zonder centrale scheidsrechter. In plaats van een bank of bedrijf die bevestigt wie wat bezit, beslist het netwerk zelf collectief, en zodra genoeg deelnemers een block accepteren, wordt deze vrijwel permanent en kan hij niet stilletjes worden herschreven.
Verschillende blockchains bereiken die overeenstemming op eigen wijze. Bitcoin loste het probleem als eerste op grote schaal op, door miners rekenkracht te laten besteden aan het oplossen van een lastige puzzel voordat ze een block mogen toevoegen, een ontwerp dat teruggaat op het theoretische Byzantijnse Generaals-probleem van het coördineren van vertrouwen tussen partijen die mogelijk liegen. Veel nieuwere netwerken, waaronder Ethereum sinds de Merge in 2022, laten validators in plaats daarvan coins vastzetten als onderpand, waarbij oneerlijk of nalatig gedrag wordt bestraft met het verliezen van een deel van die stake. Beide benaderingen maken vals spelen kostbaar: een aanvaller heeft doorgaans de meerderheid van ofwel de rekenkracht ofwel het gestakete kapitaal nodig om een onjuiste versie van het grootboek af te dwingen, wat verklaart waarom deze drempel vaak losjes wordt omschreven als "51%".
Consensus is belangrijk omdat het een vertrouwde tussenpersoon vervangt door wiskunde en economische prikkels, waardoor een netwerk double-spending kan voorkomen en geschillen automatisch kan beslechten. Varianten zoals delegated proof of stake en practical Byzantine fault tolerance wisselen decentralisatie, snelheid en energieverbruik op verschillende manieren tegen elkaar af. Wanneer operators het helemaal niet eens kunnen worden over de regels, kan de chain splitsen in een hard fork, wat resulteert in twee aparte geschiedenissen. Kleinere, nieuwere chains blijven veel kwetsbaarder voor aanvallen op basis van meerderheidscontrole dan grote, gevestigde netwerken.