Een flash loan werkt dankzij een eigenschap die uniek is voor blockchains: atomiciteit. Een transactie voert ofwel elke instructie erin volledig uit, of geen enkele, een tussenweg bestaat niet. Die garantie stelt een lending protocol in staat om geld uit te lenen zonder enige vooraf gestelde collateral, want als de code van de lener de lening plus een kleine fee niet terugbetaalt voordat de transactie eindigt, wordt de hele reeks automatisch teruggedraaid alsof er niets is gebeurd. De uitlener loopt dus geen enkel kredietrisico.
De hele operatie speelt zich af binnen code die de lener vooraf schrijft. Eén smart contract vraagt de fondsen aan op een netwerk zoals Ethereum, voert een reeks vooraf geprogrammeerde acties uit met dat kapitaal en betaalt vervolgens de hoofdsom plus fee terug, allemaal binnen één transactie die enkele seconden duurt. Omdat er niets over tijd wordt vastgehouden, bestaat de enige echte kostenpost uit de gasfee van het netwerk.
- Arbitrage: een asset goedkoop kopen op de ene exchange en tegen een hogere prijs verkopen op een andere, zonder eigen kapitaal vast te zetten.
- Collateral swaps: de collateral achter een bestaande lening vervangen zonder deze eerst af te lossen.
- Self-liquidation: een ondergedekte positie tegen gunstige voorwaarden zelf sluiten voordat een liquidation-bot deze met een boete kan opeisen.
Aave maakte flash loans in 2020 populair, waarna andere protocollen zoals dYdX en Uniswap vergelijkbare functies bouwden. Datzelfde mechanisme is ook een veelgebruikt aanvalsmiddel geworden: zonder eigen kapitaal op het spel kan een aanvaller enorme bedragen lenen om price oracles te manipuleren, governance-stemmingen te beïnvloeden of een gebrekkige rekenfunctie te misbruiken, allemaal binnen één transactie. De Euler Finance-exploit uit 2023, waarbij ongeveer 197 miljoen dollar werd buitgemaakt voordat de aanvaller het grootste deel terugstortte, blijft de grootste geregistreerde flash loan-aanval. Het risico zit in kwetsbare logica elders in DeFi, niet in het leenmechanisme zelf.