Crypto Overzicht in Libië

Regelgevingsgegevens zijn uitsluitend bedoeld ter informatie en weerspiegelen mogelijk niet de meest recente juridische ontwikkelingen. Raadpleeg altijd gekwalificeerde professionals voordat u beslissingen neemt.

Libië hanteert een algeheel verbod op cryptovaluta dat in 2018 als eerste werd uitgevaardigd door de Centrale Bank van Libië, tegen de achtergrond van langdurige politieke verdeeldheid, een gefragmenteerde centrale bankinstelling en een van de hoogste concentraties clandestiene cryptomining in de regio. Er bestaat geen vergund kader, geen stelsel voor aanbieders van virtuele-activadiensten, geen crypto-specifieke wetgeving en geen gepubliceerde belastingrichtlijnen. De aansluiting van het land bij internationale standaarden voor virtuele activa in het kader van de FATF-cyclus van wederzijdse evaluaties blijft ongebruikelijk beperkt; de meest recente peer review dateert van vóór de introductie van FATF-aanbeveling 15 over virtuele activa.

Juridische classificatie en regelgevend kader

Status van cryptovaluta

In mei 2018 vaardigde de Centrale Bank van Libië (CBL) een publieke waarschuwing uit waarin virtuele valuta, waaronder Bitcoin, als illegaal in Libië werden aangemerkt. De verklaring verwees naar risico’s op witwassen, terrorismefinanciering, drugshandel, wapenhandel, vervalsing van documenten en illegale inhoud. De CBL verduidelijkte bovendien dat elke financiële activiteit in Libië, inclusief het handelen in virtuele valuta, vooraf een vergunning van de CBL vereist en dat gebruikers of handelaren die aan cryptotransacties deelnemen geen wettelijke bescherming genieten.

De waarschuwing uit 2018 is niet ingetrokken, gewijzigd of vervangen door specifieke wetgeving. Een cybercriminaliteitswet uit 2021 definieerde elektronisch geld op enge wijze zonder cryptovaluta te behandelen, en een afzonderlijk besluit van het Ministerie van Economie uit 2022 verbood de invoer van miningapparatuur. De statelijke wetgeving stelt het bezit of de mining van cryptovaluta op zichzelf niet strafbaar; vervolgingen steunen op aanpalende strafbare feiten, waaronder illegaal elektriciteitsverbruik, smokkel van verboden apparatuur op grond van het besluit van 2022 en witwasaanklachten. Juridische commentatoren in Libië hebben aangedrongen op vervanging van het algehele verbod door een vergund stelsel, maar er zijn tot medio 2026 geen stappen in de richting van een kader aangekondigd.

Fiscale behandeling

Geen enkele Libische belastingautoriteit heeft publieke richtlijnen over cryptovaluta gepubliceerd. Er is geen gepubliceerde behandeling van vermogenswinsten uit de verkoop van crypto, inkomsten uit mining of inkomsten uit cryptobedrijfsactiviteiten. Crypto-gerelateerde activiteiten vallen volledig buiten het formele belastingkader, een lacune die zowel het operationele verbod als de bredere kwetsbaarheid van het staatsbestuur tijdens jaren van politieke verdeeldheid weerspiegelt. Elke exploitant die betrokkenheid bij de Libische markt overweegt, dient specifiek juridisch advies in te winnen, aangezien het ontbreken van gepubliceerde richtlijnen geen tolerantie impliceert.

Toezicht en handhaving

De Centrale Bank van Libië is de de facto enige autoriteit op het gebied van cryptovaluta. De CBL was jarenlang politiek gesplitst voordat in 2023 een hereniging plaatsvond; in augustus 2024 zette een rivaliserende regering de zittende gouverneur af, wat een nieuwe institutionele crisis veroorzaakte die via bemiddeling van de VN en een gezamenlijk benoemingsproces werd opgelost. Het Ministerie van Economie heeft zeggenschap over het invoerverbod op miningapparatuur uit 2022. De Financial Information Unit (FIU), opgericht binnen de CBL op grond van artikel 8 van Wet nr. 2 van 2005 betreffende de bestrijding van witwassen, behandelt informatie over verdachte transacties en is de aangewezen AML/CFT-gesprekspartner voor internationale FIU-uitwisseling. De Libische belastingautoriteit en de Libyan Investment Authority hebben geen publieke crypto-richtlijnen uitgevaardigd.

Ondernemingsklimaat

Relaties met banken

Libische commerciële banken mogen op grond van het verbod uit 2018 geen crypto-gerelateerde klanten bedienen. De bankensector opereert onder aanzienlijke structurele beperkingen, los van het cryptobeleid: tijdens de CBL-crisis van augustus en september 2024 staakten diverse buitenlandse correspondentbanken transacties met de CBL en Libische commerciële banken, en het land kende een gedeeltelijke opschorting van olie-inkomsten. Eind 2025 gelastte de CBL-gouverneur de landelijke sluiting van niet-vergunde wisselkantoren, een maatregel die analisten impliciet zien als gericht op informele peer-to-peer stablecoin-kanalen die zijn uitgebreid naast een beperkte formele bankensector. Elke onderneming die een Libische bankrelatie nodig heeft voor crypto-gerelateerde activiteiten, wordt geconfronteerd met zowel het wettelijke verbod als het bredere risicokader van correspondentbankieren.

Ondersteuning van innovatie

Er bestaat geen fintech sandbox-regeling, geen innovatiehub of accelerator met een mandaat voor digitale activa, geen gepubliceerde pilot voor een digitale centrale bankvaluta en geen nationale blockchain-strategie. De beleidscapaciteit is de afgelopen jaren opgeslokt door institutionele en politieke crises. De academische en juridische gemeenschap heeft zich uitgesproken over de noodzaak van regelgevingshervormingen, en sommige economen hebben publiekelijk gepleit voor een vergunnings- en belastingmodel in plaats van een volledig verbod, maar geen enkele overheidsinstantie heeft tot medio 2026 een formeel raadplegingsproces gestart.

Crypto-vergunningen in Libië

Libië geeft geen enkele vorm van crypto-vergunning af. Het verbod van de Centrale Bank van Libië uit 2018 fungeert als algeheel verbod en niet als vergunningsvereiste, en geen latere wetgeving heeft een regelgevend pad gecreëerd voor aanbieders van virtuele-activadiensten, exchanges, bewaarders of miners om toestemming te verkrijgen. De volgende paragrafen beschrijven de huidige situatie, de structurele redenen waarom er geen kader is ontstaan, en de praktische overwegingen voor exploitanten die de Libische markt evalueren.

Huidige situatie

Vanaf medio 2026 bestaat er in Libië geen registratie voor aanbieders van virtuele-activadiensten, geen autorisatie voor exchanges, geen bewaarlicentie, geen stablecoin-kader en geen miningvergunning. De waarschuwing van de CBL uit mei 2018 is de geldende regelgevende positie. De handhavingsactiviteiten zijn geïntensiveerd in plaats van geëvolueerd in de richting van formalisering: Libische autoriteiten arresteerden in 2023 50 Chinese staatsburgers en namen naar schatting 100.000 miningapparaten in beslag bij een inval, een van de grootste handhavingsacties op het gebied van cryptovaluta op het Afrikaanse continent. In april 2024 namen veiligheidstroepen in Benghazi meer dan 1.000 miningapparaten in beslag van één hub die circa 45.000 dollar per maand genereerde. In november 2025 legde een rechtbank in Zliten gevangenisstraffen van drie jaar op aan negen personen die veroordeeld waren voor het exploiteren van Bitcoin-miners in een staalfabriek; de apparaten werden in beslag genomen en de illegaal gegenereerde winsten moesten worden teruggestort aan de staat. Premier Abdul Hamid Dbeibah heeft publiekelijk verklaard dat illegale mining tot 1.500 megawatt aan elektriciteit verbruikt, wat rechtstreeks bijdraagt aan stroomuitval bij Libische huishoudens en bedrijven.

Waarom er geen kader is

Verschillende structurele factoren verklaren waarom Libië ondanks jaren van zichtbare crypto-activiteit niet is overgestapt op een vergunningenstelsel. Ten eerste heeft de politieke versnippering die het Libische bestuur sinds 2011 kenmerkt, waaronder twee rivaliserende regeringen en herhaalde CBL-institutionele crises, geen enkele autoriteit in staat gesteld om een wetgevingshervormingsproces met meerdere belanghebbenden te sturen. Ten tweede was de CBL zelf opgesplitst tussen de besturen in Tripoli en het oosten tot de hereniging in 2023, en brak deze opnieuw in augustus 2024, waardoor de capaciteit voor een consistent beleidsstandpunt werd beperkt. Ten derde worden miningactiviteiten in delen van oost- en zuidelijk Libië naar verluidt beschermd door gewapende groeperingen die een deel van de opbrengsten ontvangen in ruil voor operationele bescherming, wat een structureel obstakel vormt voor uniforme handhaving. Ten vierde dateert de meest recente MENAFATF-wederzijdse evaluatie van Libië uit 2009, ruim vóór de introductie van FATF-aanbeveling 15 over virtuele activa, waardoor externe druk om een conform kader op te bouwen beperkt blijft. De regelgevende koers van Libië is in de eerste plaats afhankelijk van de bredere politieke oplossing voordat substantiële kadersontwikkeling kan plaatsvinden.

Wat exploitanten moeten weten

Elke onderneming of persoon die crypto-gerelateerde activiteiten in verband met Libië overweegt, dient volledig op de hoogte te zijn van de juridische en operationele risico’s. Het CBL-verbod uit 2018 geldt voor transacties in virtuele valuta; het besluit van het Ministerie van Economie uit 2022 geldt voor de invoer van miningapparatuur. Hoewel geen van beide wetten het bezit van crypto expliciet strafbaar stelt, steunt de handhaving op aanpalende aanklachten met reële strafrechtelijke sancties, zoals aangetoond door de gevangenisstraffen in Zliten in november 2025. Bankkanalen zijn niet beschikbaar voor crypto-gerelateerde geldstromen op grond van het verbod voor commerciële banken. De geschiedenis van VN Veiligheidsraad-sancties van Libië op grond van Resolutie 1970 (2011) en het OFAC Libya Sanctions-programma creëert aanvullende verplichtingen inzake zorgvuldigheidsonderzoek voor tegenpartijen in jurisdicties die VS- of VN-sancties handhaven. De Libische Financial Information Unit wordt beoordeeld als onvoldoende uitgerust in verhouding tot internationale standaarden. In 2025 bespraken Libische autoriteiten een concept-AML/CFT-wet om door FATF vastgestelde tekortkomingen aan te pakken, maar er was tot medio 2026 geen aangenomen tekst gepubliceerd.

Marktkenmerken

Adoptiepatronen

Betrouwbare on-chain adoptiegegevens voor Libië zijn beperkt door het informele karakter van de markt, maar de sector is substantieel in verhouding tot de omvang van het land. Een enquête uit 2022 schatte dat circa 54.000 Libiërs, ongeveer 1,3 procent van de bevolking, cryptovaluta bezaten, een cijfer waarvan analisten verwachtten dat het zou groeien gezien de internetpenetratie van 88 procent die begin 2024 werd geregistreerd. De voornaamste toepassingen zijn grensoverschrijdende waarde-overdracht via stablecoins, store-of-value-vraag bij een beperkt bankenstelsel en stromen gedreven door valuta-instabiliteit. De informele peer-to-peer stablecoin-markt is uitgebreid naast het formele verbod, een patroon dat consistent is met andere jurisdicties waar beperkingen in de bankensector de adoptie van alternatieve overboekingsmechanismen stimuleren.

Sectorale focus

Mining is het bepalende kenmerk van de positie van Libië in de bredere crypto-economie. Door de staat gesubsidieerde elektriciteit, geraamd op ongeveer 0,004 dollar per kilowattuur, behoort tot de laagste ter wereld en trekt zowel binnenlandse als buitenlandse miningfarms aan. Volgens gegevens van het Cambridge Centre for Alternative Finance was Libië in 2021 goed voor ongeveer 0,6 procent van de wereldwijde Bitcoin-hashrate, waarmee het voor elke andere Arabische en Afrikaanse staat en voor meerdere Europese economieën uitkwam. Chinese activiteiten zijn bijzonder prominent geweest, met name na het miningverbod op het Chinese vasteland in 2021. Invallen op grote hubs in Benghazi, Misrata en Zliten hebben geleid tot enkele van de grootste inbeslagnames van apparatuur op het continent. Schattingen suggereren dat illegale mining ongeveer 2 procent van de totale elektriciteitsproductie van Libië verbruikt, circa 0,855 terawattuur per jaar, en de premier heeft de sector aangewezen als rechtstreekse oorzaak van chronische stroomuitval. Ondanks herhaalde handhavingsacties heeft de combinatie van ultragoedkope elektriciteitskosten, gefragmenteerd bestuur en bescherming door gewapende groeperingen in sommige regio’s een allesomvattende onderdrukking van de sector praktisch moeilijk gemaakt.

Ontwikkeling van de regelgeving

Libië is lid van de Middle East and North Africa Financial Action Task Force (MENAFATF). De meest recente wederzijdse evaluatie is een eerste-ronde-beoordeling afgerond in 2009, die dateert van bijna een decennium vóór de introductie van FATF-aanbeveling 15 over virtuele activa en aanbieders van virtuele-activadiensten in 2018. Libië heeft geen vierde-ronde-evaluatie ondergaan, wat betekent dat er geen actuele peer-reviewed beoordeling van de naleving van regelgeving voor virtuele activa bestaat. Ondanks vastgestelde effectiviteitstekortkomingen staat Libië niet op de FATF-grijze of zwarte lijst, wat lijkt te weerspiegelen dat het land niet prioriteit heeft gekregen in de evaluatiecyclus in plaats van substantiële naleving. In 2025 bespraken Libische autoriteiten een concept-AML/CFT-wet om door FATF vastgestelde tekortkomingen te adresseren, maar tot medio 2026 was geen aangenomen wetgeving gepubliceerd. De regelgevende vooruitzichten zullen nauw verbonden blijven met het verloop van de politieke oplossing en de institutionele stabilisering.